Futbol eğitiminde oyun koşulu
Oyun koşulu gerçeğe en çok yaklaşılarak yapılan en önemli eğitim şeklidir. Buna aynı zamanda en yoğun bir çalışma şekli olarak bakabiliriz. Bir futbolcunun peşinden koşmak, topun peşinden koşmak, bir başa sahaya doğru koşmak üçünün de kendine aynı özellikleri olan bir koşu şeklidir. Üçüne de hakim olan etkenlik koşudur. Ama topun peşinde koşarken yapılan bir hareket öğretilecekse bu bir hedefe doğru yapılan koşu esnasındakinden farklıdır. Aksi takdirde futbol eğitiminde “oyun koşulu”na uyulmamıştır.
Doğru bir çalışma şekli oyunu sahanın belirli bir bölümünde oyunu kontrol altına almakla elde edilebilir. Ancak özel bir koşul meydana getirildiğinde çalışma daha da yoğunlaşır. Örneğin çabuk çalışma paslaşması yapılacağı zaman tek pas koşulu geçerli olabilir. Eğer yoğun çalışma dışardan yapılan “overlap” çalışmaları ile ilgiliyse o zaman oyuncunun topu geçirdiği kişinin dışında koşması koşulu ile getirilebilir.
Oyunun herhangi bir tarzı için koşul konulabilir. Ancak bir koşulun kesinlikle kişisel görüşe dayandığı bilinmelidir. Çünkü bazı hallerde bazı durumlar gerçekçilikten uzak olabilir. Ona aynısıyla bir futbol maçının yapısında rastlamayabilirsiniz. Bu nedenle koşulları sadece kısa süreler için zorunlu kılmak akıllıca bir iş olur. 15 dakikalık süreler bu bakımdan normal sayılır.
-OYUNU DONDURMA: Oyuncuların pozisyonlarının uygun olup olmadığını göstermek için bu yoldan oyun durdurulur. Bu yöntemin uygulamasında iki husus önem taşır.
1- Daha önceden kararlaştırılmış örneğin oyunculara oyunun duracağını belli eden ikili düdük sesi gibi bir işaret.
2- Yerlerinde durakalmış oyuncular hareketsiz kalmaktadırlar. Oyuncular yerlerinde birkaç metre dahi oynasalar bu bütün görünümü bozmaya yeter.
Antrenörlük kendiliğinden oyunun durdurulmasını gerektirecek durumları saptayabilecek derecede uyanık ve çabuk görünüşlü olmalıdır. Oyuncu durdurmada göstereceği bir duraksama değişen bir duruma yol açacaktır. Ayrıca antrenörün oyunu örneğin hücum sırasındaki destekleyici açıların ve uzaklıkların gösterilmesi gibi nedenlerle durdurması gerekir. Özel bir çalışma esnasında eğer çalışma bu ise oyun sık sık gerekli uyarıları yapmak üzere durdurulur. Ancak oyunu çok kere değişik nedenlerle durdurmak da büyük bir hata olur.
-YENİ BAŞTAN ALMA VE PROVA: Oyun durdurulduğu sırada neyin hatalı yapıldığını göstermek için oyunu yeni baştan almak ve prova yapmak yararlı olur. Eğer oyuncuların pozisyonlarındaki hataya dikkat çekmek için oyun durdurulmuş ise bu yöntemle oyun yeni başa alınır ve oyuncuların nasıl daha iyi pozisyon alabilecekleri gösterilir. Arkadan bu pozisyonlardan oyunun daha iyi bir şekilde kurulacağı gösterilir.
Oyunun yeni baştan alındıktan sonra oyuncuların bu pozisyonlara girmelerinin, önce yürüyerek sonra koşarak ve en sonunda maç hizayla koşarak provası yapılır. Doğal olarak oyuncuların değişik pozisyonlara girmelerinin provaları hiçbir zaman yeterli olmaz. Sonuçta kendilerinin bu değişik pozisyonların sağlayacağı yararı algılamaları gerekir.
-İLERİYİ DÜŞÜNMEK: Bu yöntemle antrenör oyuncunun yerine yüksek sesle düşünür. Çoğu kez bu yöntemden yeni baştan aldıktan sonra ve prova yaptıktan sonra yararlanılır. Oyun belirli bir konu üzerinde odaklaştırılmış ise antrenör oyuncunun düşüncelerini yeniden düzenlemesine ve çabuklaştırılmasına yardımcı olur. Bu yöntemde ancak doğal bir tehlike vardır. O da oyuncunun tamamen antrenörün düşüncesine güvenerek kendi kendine düşünmeyi bir yana bırakmasıdır.
Antrenörlükteki bütün bu yöntemler az veya çok kesinlikle gerçekçi değildir. Bütün seanslar bu nedenle serbest oyunla son bulmalıdır. Antrenörün ve kullandığı yöntemlerin ne derece etkili olduğunu gösterecek tek geçerli test budur.
Önümüzdeki yazımı “iyi bir antrenörde aranan nitelikler” konusunda kaleme alacağım.
Atilla Bilgin
Futbol Teknik Direktörü
ETV Spor Programları yapım ve sunucusu
