İyi bir antrenörde aranılan nitelikler
Katıldığım uluslar arası seminerlerden birinde İngiliz Futbol Eğitim Dairesinin ünlü eğitimcisi Charles Hughes’ten dinlemiştim.
İngiltere’nin en eski ve deneyimli aynı zamanda başarılara imza atmış 10 antrenörden iyi bir antrenörün sahip olması gereken 10 özellik sorulmuş. Verilen cevaplarda birbirinden az veya çok farklı 90’ın üzerinde özellik toplanmış.
Bu örnek gösteriyor ki antrenörde bulunması gereken nitelikler sınırlanamaz. Her ileri sürülen niteliğin çalışılan ortama takımlara mevcut şart ve olanaklara göre çalıştırılan futbolculara göre doğruluk payı vardır. Hiç biri yanlış ve gereksiz kabul edilemez.
Yadsınamayacak bu gerçek nedeniyle ben sizlere İngiltere’de yapılan bu araştırmada en çok oy alan ilk 10 nitelikten söz edeceğim.
1- HEVES: Bu iddiaların kendiliğinden harekete geçmesini sağlayan faktördür. Bir antrenörde aranılan diğer niteliklerin çoğu bundan kaynaklanır. Heves hiçbir zaman becerinin yerini tutmasa da, beceri ne kadar çok olursa olsun heves noksanlığının yerini tutmaz. Eğer bir antrenör bu mesleği ileri derecede sevmeden sadece beceri ve üstün yeteneklerine dayanarak seçmişse zorluklar karşısında ısrarlı ve azimli olamaz.
2- SEBAT: Hayatta elde etmeye değer hiçbir şey kolay elde edilmez. Sebat bir işlem boyunca gösterilen devamlılıktır. Aynı zamanda işe bağlılık da gösterilen iman ve işin doğru olduğunu gösteren inançtır. Sebat, yukarıda bahsettiğimiz heves ve sevgi ile birleşirse o antrenörün en büyük avantajı ve gücü olur.
3- SABIR: Sabrın daima ödüllendirileceği söylenir. İlerleme bazen çok yavaş olur. Ve insan ne kadar yükseklere çıkarsa o kadar yavaşlar. Bu nedenle sabır yüksek performans gösteren antrenör ve oyunculara aynı derecede özgüdür. Aslında bu özellik diğer bir çok alan ve meslek dallarında da üstün performans için en önde gelen yetilerden biridir. Bu Türk halkının yaşamına “sabreden derviş muradına ermiş” öğüdü ile girmiştir.
4- DÜRÜSTLÜK: Dürüstlüğün yerini alacak hiçbir şeyin olmadığını söylemeye gerek yoktur. Antrenör dürüst değilse meslek arkadaşları üzerinde etkin bir pozisyon işgal etmesine imkan yoktur. Unutmamak gerekir ki antrenörün kendi alanındaki başarısında antrenörler arasındaki yardımlaşmanın ve zaman zaman meslektaşlarında da destek alabilmesinin önemli rolü vardır.
5- İYİ ÖZELLİKLER: İyi bir antrenör özellikle tutum yönünden iyi örnek teşkil etmelidir. Böylece aynısını karşısındakinden de bekleme imkanına sahip olabilir. Onu örnek haline getiren iyi özellikler futbolcularında kendiliğinden iyi bir örnek olmalarını çağrıştırır. Sadece istemekle ve önermekle iyi örnek olunmaz ve yapılamaz.
6- AÇIK FİKİRLİLİK VE ARAŞTIRICI KAFA: İlerlemenin değişikliğe ve değişikliğinde yeni fikirlerdeki gelişmeye dayandığı çok açıktır. Soru sorma ve araştırma sürecinden yeni fikirler doğar. Aynı yoldan da aldatıcı fikirler açığa çıkar. Aşama göstermeyen körü körüne bildiklerinde ısrar eden statik bir antrenör yıllar öncesine bağlı kalmış bir müze eşyası gibidir. Günümüzde başarılı olma şansını yitirmiştir.
7- MANTIKLI VE İRDELEYİCİ KAFA, TEŞHİS YETENEĞİ: Etkili bir öğreti ve öğretim analiz ve sentez yapmaya yönelik mantıklı bir yaklaşmaya dayanır. Sadece kitaplardan ve kurslardan seminerlerden kazanılmış basma kalıp bilgilerle şartlı kalmayıp teşhis yeteneğinden yararlanarak mantıklı doğruları bu bilgilere katıp devamlı bir arayış içinde olmak şarttır.
8- OYUNCULARIN NASIL ÖĞRENDİĞİNE DAİR BİLGİ SAHİBİ OLMAK: Oyuncuların çeşitli öğrenme yollarından daha önce geniş şekilde bahsetmiştik. Geçen yazılarımızdaki bu bölümü bir kez daha gözden geçirmenizi öneriyoruz. Bu bilgiden yoksun olan bir antrenörün başarılı olması mümkün değildir.
9- ETKİN BİR ANTRENÖR OLMANIN PRENSİPLERİNİ BİLMEK: Oyunun kendini bilmek önemliyse de sadece bu yeterli değildir. Bu bilginin futbolcuya azami şekilde aktarılması etkin bir antrenörün prensiplerine bağlı olması ile mümkündür.
10- TEŞVİK YETENEĞİ: Bazı antrenörlerde oyuncularına sonsuz bir amaç duygusu aşılama yeteneği vardır. Yüksek bir amaç duygusu taşıyan bir kişide ancak beklenen normal performans ve başarı çizgisinin üstüne çıkılır. Bu nedenle teşvik yeteneği performansını arttırmanın ve başarı çizgisinin de üzerine çıkmasının anahtarı teşviktir. Başarılı bir antrenör amaca uygun teşvik yöntemlerini yerine ve zamanına göre teşvik etmeyi ve uygulamayı çok iyi bilmelidir. Bu diğer iş ve meslek kollarında da önemlidir..
Atilla Bilgin
Futbol Teknik Direktörü
ETV Spor Programları Yapımı ve Sunucusu
